Kąpiel piwna czy sauna: ciepło wilgotne kontra suche

Kąpiel piwna czy sauna: dwie drogi do ciepła

Kiedy pod koniec długiego tygodnia marzymy o tym, żeby się porządnie rozgrzać, zwykle stajemy przed wyborem między dwoma światami. Z jednej strony jest sauna, nordycka instytucja oparta na suchym, gorącym powietrzu, pocie i lodowatym prysznicu. Z drugiej ciepła kąpiel, która w Czechach najczęściej przybiera postać kąpieli piwnej w wodzie o temperaturze zbliżonej do temperatury ludzkiego ciała. Jedno i drugie rozgrzewa, jedno i drugie odpręża, ale każde robi to inaczej i z innym skutkiem. Sprawdźmy więc, czym te dwa doświadczenia się różnią, co będzie przyjemniejsze dla ciebie i kiedy lepiej sprawdzi się jedno, a kiedy drugie.

Uczciwie zaznaczmy od razu, z jakiej perspektywy piszemy. Lázně Pramen istnieje od 2008 roku, a w Dejvicach specjalizujemy się w kąpielach piwnych i winnych w prywatnych pokojach, masażach w grocie solnej oraz ekskluzywnych rytuałach V.I.P. Klasycznej fińskiej sauny nie mamy. Nie zamierzamy jej jednak umniejszać. Sauna to wspaniały zwyczaj o długiej tradycji, za którym stoi spora liczba badań. Chcemy jedynie pokazać, że wilgotne ciepło wody i suche ciepło powietrza nie są wymienne, a każde z nich odpowiada na inną potrzebę ciała i głowy.

W kolejnych akapitach w prosty sposób, bez podręcznikowego balastu, wyjaśnimy fizykę ciepła. Opiszemy dokładnie, jak przebiega dziewięćdziesięciominutowa kąpiel piwna, jak wygląda typowy cykl saunowy i gdzie leży złoty środek, czyli cedrowa fitosauna: cedrowa beczka, z której głowa pozostaje na zewnątrz. Na końcu znajdziesz praktyczne porównanie, scenariusze dla par i grup oraz konkretne ceny z aktualnego cennika. Podajemy je zawsze za pokój, czyli za całą rezerwację, a nie za osobę.

Jeśli więc zastanawiasz się, czy zaplanować na wieczór solidne wypocenie, czy raczej długą kąpiel z nalewakiem piwa w zasięgu ręki, czytaj dalej. Odpowiedź rzadko zależy od tego, co jest „zdrowsze”. Znacznie częściej od tego, jak chcesz się poczuć po wizycie: czy pobudzić krążenie i nabrać energii, czy zwolnić i pozwolić, by dzień spokojnie wybrzmiał. Obie drogi mają sens i obie mają swoje miejsce w rytmie zwykłego tygodnia. Różnica między nimi jest jednak większa, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka, i to właśnie jej poświęcony jest ten przewodnik.

Ciepło suche i wilgotne: co dzieje się wtedy z ciałem

Podstawowa różnica ma charakter fizyczny. W fińskiej saunie powietrze ma zwykle od 80 do 100 °C przy niskiej wilgotności względnej, którą na krótko podnosi polewanie kamieni wodą. Powietrze słabo jednak przewodzi ciepło, dlatego człowiek wytrzymuje w nim temperaturę, która w wodzie byłaby nie do zniesienia. Organizm reaguje mimo to bardzo wyraźnie: serce przyspiesza, naczynia krwionośne w skórze się rozszerzają, a ciało zaczyna obficie się pocić, próbując się schłodzić. W suchym powietrzu pot paruje skutecznie, więc sauna jest w gruncie rzeczy treningiem termoregulacji. Po kilku minutach pojawia się potrzeba ochłodzenia, a potem cały cykl się powtarza.

Woda działa zupełnie inaczej. Przewodzi ciepło wielokrotnie lepiej niż powietrze, dlatego nawet umiarkowaną temperaturę skóra odczuwa szybko i równomiernie. Z tego powodu nasze kąpiele utrzymujemy w przedziale 35-38 °C, czyli wokół temperatury ciała: 35 °C to tuż poniżej niej, 38 °C tuż powyżej. Nie chodzi o to, by ciało „ugotować”, lecz by otulić je przyjemnym ciepłem, z którego wcale nie chce się wychodzić. Pocenie się jest łagodne, oddech pozostaje spokojny, a tętno nie skacze tak gwałtownie jak w rozgrzanej kabinie.

W wodzie działają ponadto dwa zjawiska, których powietrze nie zna. Pierwsze to wypór: w balii ciało staje się lżejsze, stawy i plecy się rozluźniają, a mięśnie nie muszą utrzymywać postawy. Drugie to ciśnienie hydrostatyczne, czyli delikatny, równomierny nacisk wody na całe zanurzone ciało. W naszej kąpieli piwnej dochodzi do tego jeszcze hydromasaż, który wprawia wodę w ruch i muska skórę drobnymi strumieniami.

• Sauna: powietrze o temperaturze około 80-100 °C, niska wilgotność, krótkie cykle przeplatane schładzaniem.
• Kąpiel piwna: woda o temperaturze 35-38 °C, 20-30 minut w balii, bez gwałtownych skoków temperatury.
• Sauna: obfite pocenie, szybsze tętno, działanie pobudzające.
• Kąpiel: wypór, ciśnienie hydrostatyczne i hydromasaż, działanie wyciszające.
• W obu przypadkach: konieczność uzupełniania płynów i umiar w czasie spędzanym w cieple.

Wysoka temperatura obciąża układ krążenia, a w cieple trzeba pić odpowiednio dużo. Wilgotne ciepło o temperaturze zbliżonej do temperatury ciała jest pod tym względem łagodniejszą opcją, suchy żar sauny z kolei bodźcem znacznie intensywniejszym. Żadne z nich nie jest samo w sobie „lepsze”. Sauna rzuca ciału wyzwanie, kąpiel pozwala mu odetchnąć. Kto to zrozumie, wybiera według tego, czego akurat potrzebuje, a nie według mody czy przyzwyczajenia.

Kąpiel piwna krok po kroku: dziewięćdziesiąt minut tylko dla was

Kąpiel piwna trwa w pokoju 90 minut i ma wyraźną strukturę. Mniej więcej pierwsze dziesięć minut to przygotowanie: obsługa omawia z gośćmi przebieg zabiegu i na ich oczach dodaje do wody naturalną mieszankę, czyli chmiel żatecki, drożdże piwowarskie i słód. Balia jest wykonana ręcznie, woda ma 35-38 °C, a automatyczny hydromasaż delikatnie wprawia ją w ruch. Obok balii czeka nalewak z rzemieślniczym piwem Petrovické zlato, jasnym i ciemnym, dostępnym bez ograniczeń przez cały czas kąpieli, a do tego drobny poczęstunek.

W balii spędza się zwykle około 20 minut, chętni mogą zostać do 30. Dłuższy czas nie jest celem; chodzi o to, by się rozgrzać, odprężyć i pozwolić składnikom działać na skórę. Potem następuje etap, który jest dla całego doświadczenia kluczowy: mniej więcej pięćdziesiąt minut odpoczynku na podgrzewanym posłaniu z pszenicznej słomy. W pokoju świeci elektryczny kominek, światło jest przygaszone i ciepłe, a nikt nie przeszkadza. Ciało powoli się rozluźnia, tętno się wycisza i to właśnie wtedy pojawia się charakterystyczne uczucie ciężkich, przyjemnie zmęczonych kończyn.

Prysznic jest do dyspozycji w każdym pokoju, ale radzimy nie zmywać mieszanki przez mniej więcej dwie godziny. Skóra pozostanie wtedy gładsza i bardziej elastyczna jeszcze przez dzień lub dwa. To kolejna różnica w porównaniu z sauną, po której zwykle od razu idzie się pod prysznic. Kąpieli piwnej można doświadczyć w kilku wariantach, zależnie od pokoju:

• Rubinowe Źródło (Rubínový pramen): jedna modrzewiowa balia z hydromasażem dla 1-2 gości, od 148 € za pokój.
• Złote Źródło (Zlatý pramen): dwie dębowe balie dla 2-4 gości, obie z piwem: od 190 € za pokój dla dwóch osób, od 283 € dla czterech.
• Szmaragdowe Źródło (Smaragdový pramen): V.I.P. Beer SPA dla 1-2 gości na 2,5 godziny, od 293 € za pokój.
• Cena za jedną balię jest taka sama dla jednej osoby, jak i dla dwóch, które ją dzielą.

Najważniejsze jest to, że cały czas spędzacie w prywatnym pokoju. Żadnych cudzych ręczników, żadnych wspólnych ławek, żadnej kolejki do wiadra z zimną wodą. Tempo wyznaczacie sami, a obsługa pojawia się tylko wtedy, gdy jest potrzebna. Właśnie ta prywatność odróżnia kąpiel piwną od publicznej sauny: to czas dla siebie, dla partnera albo dla paczki przyjaciół, których dobieracie sami, i nikt obcy go nie zakłóci.

Klasyczna sauna: rytuał, który ma swoje zasady

W wielu krajach fińska sauna jest częścią codziennego życia, a badania przypisują jej szereg potencjalnych korzyści. Typowy rytuał saunowy składa się z kilku rund: od pięciu do dwudziestu minut w gorącej kabinie, potem schłodzenie w zimnej wodzie lub na powietrzu, odpoczynek i kolejna runda. Całość spokojnie zajmuje godzinę, a nawet więcej. Decydujący jest kontrast. Gwałtowne rozgrzanie i szybkie schłodzenie naprzemiennie rozszerzają i zwężają naczynia krwionośne, co wiele osób odbiera jako doświadczenie pobudzające, niemal sportowe.

Badania obserwacyjne z Finlandii, gdzie korzystanie z sauny jest zwyczajem powszechnym, wiążą regularne wizyty z szeregiem korzystnych wskaźników zdrowotnych. Trzeba je jednak czytać ostrożnie: to obserwacje populacji, a nie dowód, że sauna sama w sobie cokolwiek leczy. Wysoka temperatura mocno obciąża przy tym serce i naczynia krwionośne, dlatego osoby z chorobami serca lub układu krążenia powinny przed wizytą w saunie skonsultować się z lekarzem. Ogólnie zaleca się też, by nie łączyć suchego żaru z alkoholem i pilnować nawodnienia, bo w gorącej kabinie organizm traci płyny szybciej, niż się to odczuwa.

Sauna ma również swoją praktyczną specyfikę. Najczęściej jest wspólna, więc dzieli się przestrzeń z nieznajomymi i przestrzega regulaminu. Wymaga własnego ręcznika, prysznica przed wejściem i po wyjściu oraz pewnej „saunowej dyscypliny”. Dla jednych to właśnie jest jej urok, dla innych przeszkoda. Wiele osób źle znosi też gorące powietrze wokół głowy i twarzy: pieką je oczy, trudniej im się oddycha albo po wizycie boli je głowa. Takim osobom może bardziej odpowiadać inny sposób rozgrzania się.

My w Dejvicach klasycznej fińskiej sauny nie oferujemy. Postawiliśmy na inne podejście: zamiast krótkiego, intensywnego żaru proponujemy dłuższe, łagodne wilgotne ciepło w prywatnym pokoju, uzupełnione długim odpoczynkiem. Tym zaś, którzy nie chcą rezygnować z mocniejszego rozgrzania, oferujemy w pokoju Szmaragdowe Źródło cedrową fitosaunę, o której opowiadamy w kolejnym rozdziale. Jeśli więc marzysz o prawdziwej fińskiej saunie z polewaniem kamieni, szukaj jej gdzie indziej. Jeśli natomiast chcesz ciepła bez stresu i bez obcych ludzi wokół, trafiłeś pod właściwy adres. Jedno nie wyklucza zresztą drugiego: saunę możesz zostawić na dni powszednie, a do nas wpaść wtedy, gdy potrzebujesz raczej zwolnić niż się pobudzić.

Cedrowa fitosauna: ciepło, przy którym głowa zostaje na zewnątrz

Między sauną a kąpielą istnieje ciekawy etap pośredni. W pokoju Szmaragdowe Źródło, naszym pokoju V.I.P., stoi cedrowa fitosauna, czyli niewielka pionowa beczka z cedru syberyjskiego. Gość siada w niej tak, że ciało znajduje się w środku, a głowa pozostaje na zewnątrz. Wewnątrz przez mniej więcej piętnaście minut działa para z naparów ziołowych. To nie jest fińska sauna i nie próbuje jej naśladować. Głowa oddycha zwykłym powietrzem pokoju, twarz się nie przegrzewa, a całe doświadczenie jest dostępne także dla osób, którym klasyczna sauna nie odpowiada, bo przeszkadza im gorące powietrze w nosie i oczach.

Cedrowa beczka zawsze otwiera dłuższy rytuał i znajdziesz ją wyłącznie w programach V.I.P. oraz w Delux Wine SPA. Każdy z nich trwa 150 minut, czyli dwie i pół godziny:

• V.I.P. Beer SPA (1-2 gości): cedrowa fitosauna przez 15 minut, następnie 30 minut masażu relaksacyjnego lub peelingu ciała, kąpiel piwna z hydromasażem i odpoczynek na słomie. Do tego jasne i ciemne Petrovické zlato bez ograniczeń oraz poczęstunek, od 293 € za pokój.
• V.I.P. Wine SPA (1-2 gości): ten sam przebieg, ale z kąpielą winną, butelką wina oraz talerzem owoców i serów, od 326 € za pokój.
• Delux Wine SPA (wyłącznie 1 gość): cedrowa beczka, 20 minut peelingu winnego, 40 minut okładu winnego, 40 minut masażu całego ciała olejem z pestek winogron i odpoczynek przy kominku z kieliszkiem wina i deską serów. To jedyny program, w którym w cenie jest szlafrok, od 326 € za pokój.

Dlaczego taka kolejność się sprawdza? Para w cedrowej beczce łagodnie rozgrzewa ciało. Masaż lub peeling, który następuje potem, trafia na mięśnie i skórę już rozgrzane i rozluźnione. Dopiero wtedy przychodzi pora na kąpiel w wodzie o temperaturze 35-38 °C, a na koniec na długi odpoczynek na podgrzewanym posłaniu z pszenicznej słomy przy elektrycznym kominku. Para, dotyk, woda i spokój następują tu płynnie po sobie.

Dla gościa, który waha się między sauną a kąpielą, program V.I.P. jest często najlepszą odpowiedzią. Zapewnia znane z sauny uczucie rozgrzania „do szpiku kości”, tyle że bez gwałtownego żaru wokół głowy i bez lodowatego prysznica. Przypominamy jedynie, że cedrowa fitosauna nie jest zabiegiem leczniczym; to komfort i relaks, nic więcej i nic mniej. I właśnie w tym tkwi jej siła.

Porównanie w praktyce: odczucia, skóra i odpoczynek

Teoria teorią, ale liczy się przede wszystkim to, jak będziesz się czuć. Spróbujmy więc zestawić saunę i kąpiel według tego, czego człowiek rzeczywiście doświadcza w trakcie wizyty i po niej.

• Intensywność: sauna jest krótka i mocna, kąpiel długa i łagodna. W wodzie o temperaturze 35-38 °C nie pojawia się potrzeba ucieczki na zewnątrz.
• Oddychanie: w saunie wdychasz gorące powietrze, w kąpieli zwykłe powietrze pokoju. Osoby wrażliwe na gorąco to docenią.
• Pocenie: w saunie obfite, w kąpieli łagodne i stopniowe.
• Skóra: po saunie zwykle od razu bierzesz prysznic i się myjesz. Po kąpieli piwnej radzimy nie zmywać mieszanki przez mniej więcej dwie godziny, dzięki czemu skóra pozostaje gładsza przez dzień lub dwa.
• Prywatność: sauna bywa wspólna, nasze pokoje są prywatne i tylko dla twojej grupy.
• Odpoczynek: w saunie stanowi część rytuału, często na leżaku we wspólnej strefie. U nas to pięćdziesiąt minut na podgrzewanej słomie w tym samym pokoju.
• Napoje: w saunie pije się wodę, do kąpieli należy piwo z nalewaka albo wino, choć wodę również zalecamy.

Różnica w kondycji skóry zasługuje na osobną uwagę. Kąpiel piwna opiera się na chmielu, słodzie i drożdżach piwowarskich, kąpiel winna z kolei na czerwonym winie, ekstrakcie z pestek winogron, liściach winorośli, miodzie, ziołach i kwiatach francuskiej lawendy. Kąpiel winna w jednej balii dla 1-2 gości zaczyna się od 201 € za pokój i obejmuje butelkę wina oraz talerz owoców i serów. Po obu kąpielach skóra jest w dotyku delikatna i miękka.

Kolejna różnica dotyczy tego, co dzieje się po wyjściu. Sauna wielu ludzi pobudza, czują się świeżo i są gotowi na wieczór. Po ciepłej kąpieli i długim leżeniu na słomie przychodzi raczej przyjemna senność. Dlatego radzimy planować kąpiel na koniec dnia, gdy nie trzeba już niczego załatwiać, a saunę śmiało wpleść w dowolny moment, w którym potrzebujesz restartu.

I jeszcze praktyczna uwaga na temat picia. Podczas każdego pobytu w cieple organizm traci płyny, również w wodzie, gdzie pocenie się jest mniej odczuwalne. Piwo jest naturalną częścią kąpieli, ale do każdego piwa warto wypić też szklankę wody i zachować umiar. Doświadczenie będzie wtedy przyjemniejsze, a rano podziękuje ci również głowa.

Komu służy które ciepło

Uniwersalnego zwycięzcy nie ma. Są za to typowe sytuacje, w których jedna lub druga droga ma więcej sensu.

Wybierz saunę, jeśli kochasz kontrast gorąca i zimna, chcesz się szybko „wypocić” i znasz jej zasady. To aktywne doświadczenie, które dobrze sprawdza się po treningu albo jako stały cotygodniowy zwyczaj. Jeśli kusi cię intensywność, ale nie chcesz gorącego powietrza wokół głowy, spróbuj programu V.I.P. z cedrową fitosauną w pokoju Szmaragdowe Źródło, przeznaczonego dla jednej lub dwóch osób.

Kąpiel będzie lepszym wyborem, gdy chcesz zwolnić, spędzić czas we dwoje lub z przyjaciółmi w prywatnej przestrzeni i pozwolić sobie na długi odpoczynek. Konkretne scenariusze:

• Para lub jedna osoba: Rubinowe Źródło, nasz najbardziej kameralny pokój z jedną modrzewiową balią. Kąpiel piwna od 148 €, winna od 201 € za pokój.
• Grupa do czterech przyjaciół: Złote Źródło z dwiema dębowymi baliami. Połączenie piwa i wina od 238 € dla dwóch osób i od 307 € dla czterech, dwie balie piwne od 190 € dla dwóch i od 283 € dla czterech, dwie winne od 268 € dla dwóch i od 367 € dla czterech, zawsze za pokój.
• Przyjęcie dla sześciu osób: Złote Źródło dla czterech i Rubinowe Źródło dla dwóch o tej samej godzinie.
• Osiem osób naraz: całe spa dla was, czyli Złote Źródło (4), Szmaragdowe Źródło (2) i Rubinowe Źródło (2).
• Dla tych, którzy w ogóle nie chcą wchodzić do wody: masaż w grocie solnej.

Grota solna Szafirowe Źródło (Safírový pramen) to osobny pokój bez balii, w którym zgromadzono dziesięć ton soli: kamiennej, z Morza Martwego i himalajskiej. Odbywają się w nim masaże: trzydziestominutowy masaż relaksacyjny skupia się na plecach, karku i ramionach i kosztuje od 33 €, sześćdziesięciominutowy relaksacyjny masaż całego ciała od 50 €, a godzinny masaż sportowy od 75 €. Dla jednych to idealne uzupełnienie kąpieli, dla innych pełnowartościowa alternatywa dla sauny, bo pozwala rozluźnić mięśnie zupełnie bez gorąca.

Grupom większym niż osiem osób proponujemy rozłożenie wizyty w czasie, na przykład jedna grupa o 17:00, a druga o 19:00. Wszystkie pokoje są prywatne, więc grupy sobie nie przeszkadzają i każda ma swój własny, spokojny wieczór.

Jak wybrać i zarezerwować wizytę

Jeśli dotarłeś aż tutaj, prawdopodobnie wiesz już, w którą stronę się skłaniasz. Ujmijmy to w prostą zasadę: jeśli chcesz się pobudzić i poczuć kontrast, wybierz saunę. Jeśli wolisz zwolnić, rozgrzać się bez stresu i spędzić wieczór w prywatnej przestrzeni, postaw na kąpiel piwną lub kąpiel winną. A jeśli chcesz połączyć kąpiel z delikatną ziołową parą, sięgnij po program V.I.P. z cedrową fitosauną w pokoju Szmaragdowe Źródło.

Znajdziesz nas pod adresem Dejvická 255/18, Praga 6, dwie minuty pieszo od stacji metra Hradčanská. Jesteśmy otwarci od poniedziałku do piątku w godzinach 10:00-22:00, a w weekendy od 10:00 do 23:00. Termin wybierzesz bezpośrednio w formularzu na stronie, gdzie zaznaczasz zabieg, liczbę gości i godzinę; przegląd wszystkich możliwości znajdziesz na stronie wszystkich zabiegów, a samo zamówienie złożysz w zakładce rezerwacja. Jeśli masz pytania, na przykład dotyczące większej grupy, skontaktuj się z nami.

Kilka praktycznych wskazówek przed pierwszą wizytą:

• Przyjdź kilka minut wcześniej, by zacząć bez pośpiechu.
• Nie jedz tuż przed kąpielą ciężkiego posiłku, lekka przekąska w zupełności wystarczy.
• Pij wodę przed wizytą i w jej trakcie.
• W balii zostań około 20 minut, najwyżej 30.
• Prysznic w pokoju jest do dyspozycji, ale mieszanki najlepiej nie zmywaj przez mniej więcej dwie godziny.
• Nie skracaj odpoczynku na słomie, to połowa całego doświadczenia.

Jeśli chcesz podarować komuś ciepło, skorzystaj z bonu podarunkowego w formie cyfrowej, przy którym obdarowana osoba sama wybiera zabieg. Termin ważności jest zawsze wydrukowany bezpośrednio na bonie. Na recepcji możesz też kupić naszą własną linię kosmetyków piwnych: szampon piwny, odżywkę do włosów, peeling do ciała, scrub do ciała oraz sól do kąpieli. Tym samym zabierzesz do domu cząstkę naszego rytuału spa.

Na koniec jedna uwaga: ani ciepła kąpiel, ani masaż nie są odpowiednie dla każdego, a pełną listę przeciwwskazań znajdziesz w naszym regulaminie. Kolejne artykuły o zabiegach i o tym, jak w pełni wykorzystać wizytę, czekają na naszym blogu. Niezależnie od tego, czy wygra u ciebie sauna, czy kąpiel, najważniejsze jest, byś wychodził wypoczęty i z poczuciem, że czas spędzony w cieple był naprawdę dobrze wykorzystany.